Prowizja biura nieruchomości nie ma ustawowej stawki, ustala ją umowa. Przy sprzedaży mieszkania wynosi najczęściej od 2% do 3% ceny, a w mniejszych miejscowościach i przy tańszych nieruchomościach do 5%, plus 23% VAT. Przy wynajmie biuro bierze od połowy do całości miesięcznego czynszu. Płaci ten, kto podpisał umowę pośrednictwa: sprzedający, kupujący albo obie strony. Bez umowy na piśmie biuro nie może żądać prowizji.
Ile wynosi prowizja biura nieruchomości?
| Transakcja | Typowa prowizja | Kto płaci najczęściej |
|---|---|---|
| sprzedaż mieszkania lub domu | 2–3% ceny netto, do 5% przy tanich nieruchomościach | sprzedający, często także kupujący |
| sprzedaż działki | 2–5% ceny netto | sprzedający lub kupujący |
| wynajem mieszkania | 50–100% miesięcznego czynszu netto | najemca, czasem właściciel |
| wynajem lokalu użytkowego | 100–200% miesięcznego czynszu netto | najemca lub właściciel |
Część biur ustala minimalną kwotę, np. 5 000 zł przy sprzedaży albo 1 500 zł przy wynajmie, niezależnie od ceny. Stawka podlega negocjacji. Przy drogiej nieruchomości albo umowie na wyłączność łatwiej zejść z procentu.
Przykład: mieszkanie za 600 000 zł i prowizja 2,5% netto to 15 000 zł netto, czyli 18 450 zł z VAT.
Prowizja netto czy brutto?
Biura podają stawkę przeważnie netto, a do niej dochodzi 23% VAT. Biuro zwolnione z VAT nie dolicza podatku. Klient indywidualny ma prawo zobaczyć w umowie kwotę albo stawkę z podatkiem, więc przed podpisaniem sprawdź, czy przy procencie stoi „netto” czy „brutto”. Różnica przy mieszkaniu za 600 000 zł to ponad 3 000 zł.
Kto płaci prowizję przy sprzedaży?
Ten, kto zawarł umowę z biurem. Przepisy nie wskazują strony, która musi płacić. W praktyce są trzy modele:
- Płaci sprzedający. Biuro działa na jego zlecenie, a kupujący nie płaci nic. Sprzedający wlicza ją w cenę.
- Płaci kupujący. Kupujący zleca biuru znalezienie mieszkania albo podpisuje umowę przy prezentacji oferty.
- Płacą obie strony. Biuro podpisuje umowy ze sprzedającym i kupującym i od każdego bierze prowizję, np. po 2%.
Kupujący nie musi płacić prowizji, jeśli nie podpisał umowy pośrednictwa. Biuro, które prosi o podpis przed pokazaniem mieszkania, robi to właśnie po to, żeby mieć z nim umowę. Przeczytaj ją przed prezentacją.
Kto płaci prowizję przy wynajmie?
Najczęściej najemca, bo to on szuka mieszkania, a ofert jest mniej niż chętnych. Coraz więcej właścicieli płaci jednak samodzielnie, szczególnie przy droższych mieszkaniach albo gdy biuro zarządza najmem. Wtedy oferta ma dopisek „bez prowizji dla najemcy”.
Prowizję płaci się raz, przy podpisaniu umowy najmu, obok kaucji i pierwszego czynszu. Na start trzeba więc mieć równowartość dwóch do trzech miesięcznych czynszów. Co sprawdzić w samej umowie, opisujemy w artykule umowa najmu mieszkania: na co zwrócić uwagę.
Kiedy płaci się prowizję?
Termin zapisuje się w umowie. Prowizja jest należna:
- przy sprzedaży: w dniu podpisania aktu notarialnego umowy sprzedaży,
- czasem w części przy umowie przedwstępnej, a reszta przy akcie,
- przy wynajmie: w dniu podpisania umowy najmu.
Biuro zarabia tylko wtedy, gdy do transakcji dojdzie. Zapis o opłacie za samo przygotowanie oferty, zdjęcia czy prezentacje musi być w umowie wyraźny. Jeśli transakcja upadnie z winy kupującego, który traci zadatek, prowizja się nie należy, chyba że umowa mówi inaczej.
Umowa pośrednictwa: na co uważać?
Umowa z biurem musi być zawarta na piśmie albo w formie elektronicznej, inaczej jest nieważna. Pośrednik nie potrzebuje licencji, ale musi mieć obowiązkowe ubezpieczenie OC. Przed podpisaniem sprawdź:
- Wysokość i podstawę prowizji. Procent od ceny w akcie czy od ceny ofertowej, netto czy brutto, kwota minimalna.
- Wyłączność. Przy umowie na wyłączność płacisz prowizję także wtedy, gdy kupca znajdziesz sam. W zamian biuro powinno zrobić więcej: sesję zdjęciową, reklamę, ogłoszenia na wielu portalach.
- Klauzulę ochronną. Daje biuru prowizję, gdy po wygaśnięciu umowy kupisz albo sprzedasz nieruchomość osobie, którą biuro wcześniej przedstawiło. Obowiązuje przez określony czas, np. 6–12 miesięcy.
- Czas trwania i wypowiedzenie. Umowa na czas nieokreślony powinna dawać możliwość rozwiązania z krótkim terminem.
- Kary umowne. Wysoka kara za sprzedaż poza biurem albo za wycofanie oferty może być klauzulą niedozwoloną. Rejestr takich klauzul prowadzi UOKiK.
Prowizja a podatki
Sprzedający, który płaci podatek od sprzedaży przed upływem 5 lat, może odliczyć prowizję biura od przychodu jako koszt sprzedaży. Potrzebna jest faktura. Więcej w artykule sprzedaż mieszkania a podatek.
Kupujący nie płaci od prowizji podatku PCC, bo liczy się go tylko od ceny nieruchomości. Prowizja jest osobnym kosztem obok taksy notarialnej i opłat sądowych, które opisujemy w artykule ile kosztuje notariusz.
Czy da się kupić lub wynająć bez prowizji?
Tak, kupując bezpośrednio od właściciela albo od dewelopera, który nie pobiera prowizji od kupującego. Oferty prywatne znajdziesz w serwisie oferty od właścicieli. Bez pośrednika sam sprawdzasz stan prawny, negocjujesz cenę i pilnujesz dokumentów.
Gdy chcesz skorzystać z biura, wybierz takie, które zna rynek w Twojej okolicy. Listę biur współpracujących z homeportal.pl znajdziesz na stronie partnerzy.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Ile wynosi prowizja biura nieruchomości?
Przy sprzedaży najczęściej 2–3% ceny netto, przy tanich nieruchomościach do 5%, plus 23% VAT. Przy wynajmie od połowy do całości miesięcznego czynszu.
Czy kupujący płaci prowizję?
Tylko wtedy, gdy podpisał umowę pośrednictwa z biurem. Bez takiej umowy biuro nie może żądać od niego prowizji.
Kto płaci prowizję przy wynajmie?
Najczęściej najemca, przy podpisaniu umowy najmu. Coraz częściej płaci właściciel i oferta ma dopisek „bez prowizji dla najemcy”.
Kiedy płaci się prowizję biuru nieruchomości?
W dniu aktu notarialnego albo podpisania umowy najmu. Część biur bierze część prowizji przy umowie przedwstępnej.
Czy prowizja jest netto czy brutto?
Biura podają ją przeważnie netto, a VAT 23% dolicza się osobno. Biuro zwolnione z VAT nie dolicza podatku.
Czy trzeba płacić prowizję, gdy sprzedam mieszkanie sam?
Przy umowie na wyłączność tak. Przy zwykłej umowie nie, chyba że kupującego przedstawiło biuro i działa klauzula ochronna.
Prowadzisz biuro nieruchomości? Zobacz, jak publikować oferty na homeportal.pl za darmo.
